به‌سوی تمدن بزرگ

به‌سوی تمدن بزرگ واپسین کتاب دوران پادشاهی محمدرضا شاه پهلوی است که در سال ۱۳۵۶ (۱۹۷۷)، در آستانه انقلاب، در تهران منتشر شد. پادشاه در آن چشم‌اندازی بلندمدت برای آینده ایران ترسیم می‌کند.

کتاب در چند بخش سامان یافته است: نگاهی به جهان امروز، ایران در دوران انقلاب شاه و مردم، به‌سوی تمدن بزرگ، و پیام به مردم ایران. شاه پانزده سال دستاورد از آغاز انقلاب سفید را مرور می‌کند و آینده‌ای را می‌بیند که ایران را در شمار پنج قدرت صنعتی جهان بنشاند؛ او آگاهی و آموزش شهروندان را مقدم بر گشایش کامل سیاسی می‌داند.

این کتاب درست پیش از توفان سال ۱۳۵۷ منتشر شد و در عمل واپسین بیانیه سیاسی-فکری پادشاه پیش از سقوط بود؛ برنامه‌ای خوش‌بینانه و بلندپروازانه که تنها هجده ماه بعد با فروپاشی حکومت رویارو شد.

پژوهشگران این اثر را سندی گران‌بها برای شناخت اندیشه دولت در سال‌های پایانی پهلوی می‌دانند. ویرایش علمی انگلیسی آن با عنوان Towards the Great Civilization به کوشش رابرت استیل و با مقدمه علی انصاری در سال ۲۰۲۴ از سوی انتشارات I.B. Tauris منتشر شده است.