غزل شمارهٔ ۵
حافظ · غزل
دل میرود ز دستم صاحبدلان خدا را
دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا
کشتیشکستگانیم ای بادِ شُرطِه برخیز
باشد که باز بینم دیدارِ آشنا را
دهروزه مِهرِ گردون افسانه است و افسون
نیکی به جای یاران فرصت شمار یارا
در حلقهٔ گُل و مُل خوش خواند دوش بلبل
هاتِ الصَّبُوحَ هُبّوا یا ایُّها السُّکارا
ای صاحبِ کرامت شُکرانهٔ سلامت
روزی تَفَقُّدی کن درویشِ بینوا را
آسایشِ دو گیتی تفسیرِ این دو حرف است
با دوستان مُرُوَّت با دشمنان مُدارا
در کویِ نیکنامی ما را گذر ندادند
گر تو نمیپسندی تغییر کن قضا را
آن تَلخوَش که صوفی اُمُّالخَبائِثَش خواند
اَشهیٰ لَنا و اَحلیٰ مِن قُبلَةِ العَذارا
هنگامِ تنگدستی در عیش کوش و مستی
کاین کیمیایِ هستی قارون کند گدا را
سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد
دلبر که در کفِ او موم است سنگِ خارا
آیینهٔ سِکَندر جامِ مِی است بنگر
تا بر تو عرضه دارد احوالِ مُلکِ دارا
خوبان پارسیگو بخشندگانِ عمرند
ساقی بده بشارت رندانِ پارسا را
حافظ به خود نپوشید این خرقهٔ مِیْآلود
ای شیخِ پاکدامن معذور دار ما را
خلاصهٔ شعر
هوش مصنوعی: این شعر از حافظ به بیان حالاتی از عشق، درد و زیباییهای زندگی میپردازد. شاعر از دست دادن دل و رازهای پنهان میگوید و به یاد دیدارهای آشنا دلش پر میزند. او به ناپایداری دنیا و دوستیها اشاره میکند و از نیکی به دوستان و مدارا با دشمنان صحبت میکند. حافظ همچنین به لذت بردن از زندگی در شرایط سخت تأکید دارد و از اهمیت شکرگزاری و محبت در ارتباط با دیگران میگوید. در نهایت، او به چالشهای موجود در زندگی و لزوم پذیرش آنها با روحیهای مثبت اشاره دارد و یادآور میشود که حتی در سختیها نیز باید شاد زندگی کرد.