بخش ۱۳
فردوسی · شاهنامه
چنین داد خوانیم بر یزدگرد
وگر کینه خوانیم ازین هفت گرد
اگر خود نداند همی کین و داد
مرا فیلسوف ایچ پاسخ نداد
وگر گفت دینی همه بسته گفت
بماند همی پاسخ اندر نهفت
اگر هیچ گنجست ای نیک رای
بیارای و دل را به فردا مپای
که گیتی همی بر تو بر بگذرد
زمانه دم ما همیبشمرد
در خوردنت چیره کن برنهاد
اگر خود بمانی دهد آنک داد
مرا دخل و خرج ار برابر بدی
زمانه مرا چون برادر بدی
تگرگ آمد امسال بر سان مرگ
مرا مرگ بهتر بُدی از تگرگ
در هیزم و گندم و گوسفند
ببست این برآورده چرخ بلند
می آور که از روزمان بس نماند
چنین بود تا بود و بر کس نماند
خلاصهٔ شعر
هوش مصنوعی: این متن به بررسی مفهوم "داد" و "کینه" در زندگی پرداخته و اشاره به این دارد که انسانها باید به ارزشهای اخلاقی و انسانی توجه کنند. اگر چه ممکن است درک عمیقی از کینه و داد نداشته باشند، اما میتوانند با تفکر و فلسفه به آن پی ببرند. همچنین به زودگذر بودن زمان و حوادث زندگی اشاره میکند و تأکید میکند که زندگی باید در سایهی راستی و انصاف باشد. در نهایت، با اشاره به نابودی بذرها و محصولاتی که بر اثر بلایای طبیعی از بین میروند، به این نتیجه میرسد که زندگی تا زمانی که هست، باید با دقت و هوشیاری گذرانده شود و ارزشهای انسانی حفظ گردد.