تخت جمشید

«تخت جمشید: کشف و زندگیِ پس از آنِ یک شگفتیِ جهانی» نوشتهٔ علی موسوی، باستان‌شناس ایرانی، تاریخ کامل پایتخت تشریفاتی هخامنشیان را از روزگار ساخت تا کشف دوباره و جایگاه امروزین آن روایت می‌کند. این کتاب در سال ۲۰۱۲ از سوی انتشارات دو گرویتر منتشر شد.

علی موسوی دارای دکترای باستان‌شناسی خاور نزدیک از دانشگاه برکلی و پژوهشگر مطالعات ایرانی در دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس است و سال‌ها متصدی بخش هنر خاور نزدیک باستان در موزهٔ هنر لس‌آنجلس بوده است. تجربهٔ میدانی و تخصص او به کتاب پشتوانه‌ای علمی می‌بخشد.

نویسنده روند ساخت تخت جمشید به فرمان داریوش بزرگ، ویرانی آن به دست اسکندر، و سپس بازکشفِ تدریجی‌اش به دست جهانگردان و باستان‌شناسان اروپایی را دنبال می‌کند و به کاوش‌های علمی سدهٔ بیستم می‌پردازد. بخش چشمگیری از کتاب به «زندگیِ پس از آنِ» این بنا اختصاص دارد؛ به این‌که چگونه تخت جمشید به نمادی از هویت ملی ایران بدل شد.

برای ایرانیانِ دور از وطن، تخت جمشید بیش از یک ویرانهٔ باستانی است؛ نشانه‌ای از تداوم تمدن ایرانی است. کتاب موسوی با زبانی علمی اما خواندنی نشان می‌دهد که چرا این بنا در حافظهٔ جمعی ایرانیان جایگاهی یگانه دارد.