روز کوروش بزرگ

روز کوروش بزرگ، هفتم آبان، یادروز بنیان‌گذار نخستین شاهنشاهی ایران است. کوروش در سال ۵۵۹ پیش از میلاد بر تخت نشست — همان سالی که مبدأ گاهشماری شاهنشاهی است — و امپراتوری هخامنشی را از رود سند تا دریای مدیترانه گسترد؛ بزرگ‌ترین امپراتوری جهانِ آن روز.

کوروش پس از گشودن بابِل در سال ۵۳۹ پیش از میلاد، منشور کوروش را صادر کرد: لوحی گِلین که آزادی دین، بازگشتِ تبعیدیان به سرزمینشان و پایان بردگیِ اجباری را اعلام کرد. این سند امروز در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود و بسیاری آن را نخستین منشور حقوق بشر در تاریخ می‌دانند. کوروش در تورات نیز به نیکی ستوده شده، چرا که یهودیانِ در بند بابل را آزاد کرد.

آرامگاه ساده و باشکوه او در پاسارگاد، پس از دو هزار و پانصد سال هنوز پابرجاست. در سال‌های اخیر ایرانیان در این روز گرد آرامگاه او فراهم می‌آیند تا میراث کهن خود را گرامی بدارند — نمادی از هویت ملی و پیوند ایرانیان با تاریخ پیش از اسلامِ خویش.