بخش ۲ - کشف شیوهٔ برافروختن آتش به دست هوشنگ و سابقهٔ جشن سده

روزی هوشنگ‌شاه همراه با تنی چند از یارانش از دامنه‌ی کوهی می‌گذشت که ناگهان موجودی عجیب و هولناک از دور نمایان شد؛ ماری دراز، سیاه‌رنگ و تیزتک که چشمانش چون دو کاسه‌ی خون بود و دودی تیره از دهانش برمی‌خاست. هوشنگِ دلاور با دیدنِ این خطر، درنگ نکرد و سنگی بزرگ برداشت و با تمامِ زورِ بازویِ پهلوانی به سوی آن مارِ جهان‌سوز پرتاب کرد. مار از مهلکه گریخت و سنگِ پرتاب‌شده به شدت بر سنگِ دیگری برخورد کرد و خرد شد، اما از برخوردِ این دو سنگ، جرقه‌ای درخشان پدید آمد و رازی بزرگ آشکار شد. اگرچه مار کشته نشد، اما آن ضربه، گوهرِ پنهانِ در دلِ سنگ را بیدار کرد و «آتش» متولد شد. هوشنگِ خردمند با دیدنِ این فروغ، بی‌درنگ در برابرِ پروردگار به سجده افتاد و خداوند را شکر گفت که چنین نوری را به آدمیان هدیه داده است. او آتش را نمادِ فروغِ ایزدی دانست و آن را مقدس شمرد و فرمان داد تا همگان به سوی این نور نماز برند و آن را گرامی دارند. آن شب، پادشاه دستور داد تا توده‌های بزرگِ هیزم گرد آورند و آتشی عظیم چون کوه برافروزند؛ سپس همگی گردِ آن آتشِ مقدس جمع شدند، به شادمانی پرداختند و خداوند را ستایش کردند. هوشنگ آن شب را «جشن سده» نامید و این جشنِ فرخنده از آن روزگارِ کهن به عنوانِ یادگاری از آن پادشاهِ آبادگر باقی ماند تا ما نیز همچون او، قدردانِ نعمت‌های خداوند باشیم.