از تمدنهای کهن تا دوران معاصر
تمدن عیلام در جنوب غربی ایران از کهنترین تمدنهای جهان بود.
فرهنگزرتشت، پیامبر ایرانی و بنیانگذار دین زرتشتی متولد شد (تاریخ تقریبی).
فرهنگتمدن پیشرفته جیرفت در جنوب شرقی ایران شکوفا بود.
فرهنگکوروش دوم، پادشاه انشان شد و پایهگذار شاهنشاهی هخامنشی. این سال آغاز گاهشماری شاهنشاهی است.
پادشاهانکوروش بزرگ امپراتوری ماد را شکست داد و پادشاهی ایران را یکپارچه کرد.
نبردهاکوروش کروزوس، پادشاه ثروتمند لیدیا را شکست داد و آسیای صغیر را به امپراتوری افزود.
نبردهاکوروش بزرگ بابل را فتح کرد و منشور کوروش، نخستین بیانیه حقوق بشر در تاریخ را صادر نمود.
شاهنشاهیکوروش بزرگ در نبرد با ماساگتها درگذشت. آرامگاه او در پاسارگاد باقی است.
پادشاهانداریوش یکم پس از سرکوب شورشها به پادشاهی رسید و امپراتوری را سازماندهی کرد.
پادشاهانداریوش بزرگ ساخت تخت جمشید، شکوهمندترین کاخ جهان باستان را آغاز کرد.
بناهاداریوش بزرگ کتیبه بیستون را به سه زبان حک کرد، که کلید رمزگشایی خط میخی شد.
بناهانبرد ماراتن بین ایران و یونان در زمان داریوش بزرگ.
نبردهاداریوش بزرگ درگذشت و خشایارشا پسرش جانشین او شد.
پادشاهانخشایارشا در نبرد ترموپیل بر ۳۰۰ اسپارتی و متحدانشان پیروز شد.
نبردهااردشیر یکم امپراتوری ساسانی را بنیان گذاشت و تمدن ایرانی را احیا کرد.
شاهنشاهیشاپور یکم به پادشاهی رسید و امپراتوری ساسانی را گسترش داد.
پادشاهانشاپور یکم امپراتور روم والریان را در نبرد اسیر کرد - بزرگترین شکست روم.
نبردهاخسرو انوشیروان، عادلترین پادشاه ساسانی، به تخت نشست.
پادشاهاندانشگاه جندیشاپور به اوج شکوفایی رسید - مرکز علمی جهان باستان.
فرهنگرضاشاه پهلوی سلسله پهلوی را بنیان گذاشت و ایران را نوسازی کرد.
دوران معاصرراهآهن سراسری ایران که خلیج فارس را به دریای خزر متصل میکند، تکمیل شد.
دوران معاصردانشگاه تهران، نخستین دانشگاه مدرن ایران تأسیس شد.
دوران معاصرجشنهای ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران در تخت جمشید برگزار شد.
دوران معاصرمحمدرضاشاه پهلوی گاهشماری شاهنشاهی را رسمی کرد با مبدأ تاجگذاری کوروش.
دوران معاصردر پی سقوط ریال به پایینترین سطح تاریخ خود، بازاریان تهران در پاساژ علاءالدین و بازار چارسو دست از کار کشیدند؛ اعتصابی که یک روز بعد به بازار بزرگ تهران و سپس به سراسر کشور رسید. این اعتصاب، جرقهٔ بزرگترین خیزش ملی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی شد.
دوران معاصرشاهزاده رضا پهلوی در دهمین روز خیزش سراسری، در پیامی ویدئویی نخستین فراخوان خود را اعلام کرد: پنجشنبه و جمعه، ۱۸ و ۱۹ دی، رأس ساعت ۸ شب، در خیابان و از خانهها همصدا شعار دهید. ویدئوی فراخوان در دو روز دهها میلیون بار دیده شد و هفت حزب کردی نیز در پشتیبانی از آن فراخوان اعتصاب عمومی دادند.
دوران معاصردر پاسخ به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، حدود یکونیم میلیون تن تنها در تهران به خیابان آمدند و صدها شهر دیگر به آنان پیوستند. جمهوری اسلامی همان شب اینترنت و تلفن سراسر کشور را بهکلی قطع کرد و به نیروهای سرکوب فرمان تیراندازی مستقیم داد.
دوران معاصرخیزش به حدود ۴۰۰ شهر در هر ۳۱ استان رسید و بنا بر ارزیابیهای اطلاعاتی که یک دیپلمات اروپایی بازگو کرد، نزدیک به پنج میلیون تن به خیابان آمدند — بزرگترین قیام ایرانیان از انقلاب ۵۷. سرکوب خونین بود: هرانا جانباختن بیش از ۷ هزار جاویدنام را تأیید کرد و برآوردها تا دهها هزار تن میرسد.
دوران معاصرشاهزاده رضا پهلوی در فراخوان بعدی خود از مردم خواست شنبه و یکشنبه، ۲۰ و ۲۱ دی، از ساعت ۶ عصر با پرچمها و نمادهای ملی به خیابان بیایند و کارگران و کارمندان بخشهای کلیدی اعتصاب سراسری کنند. او اعلام کرد هدف از این پس آمادگی برای تسخیر مراکز شهرها و نگهداشتن آنهاست و گفت به ایران بازخواهد گشت.
دوران معاصرشاهزاده رضا پهلوی در پیامی به ایرانیان برونمرز شش خواستهٔ مشخص از جامعهٔ جهانی را اعلام کرد: فلجکردن ماشین سرکوب سپاه، فشار حداکثری اقتصادی، اینترنت آزاد برای مردم، اخراج دیپلماتهای حکومت و پیگرد جنایتکاران، آزادی بیقیدوشرط زندانیان سیاسی، و بهرسمیتشناختن دولت گذار. او از همگان خواست زیر پرچم شیروخورشید متحد بمانند.
دوران معاصرشاهزاده رضا پهلوی در کنفرانس امنیتی مونیخ نقشهٔ راه دوران گذار را ارائه کرد: تثبیت کشور در صد روز نخست، دادگاه برای آمران و عاملان جنایت، مجلس مؤسسان، همهپرسی قانون اساسی و انتخابات آزاد. او اعلام کرد «زمان پایاندادن به جمهوری اسلامی فرا رسیده است» و در همان روزها بیش از دویست هزار ایرانی در مونیخ تظاهرات کردند.
دوران معاصرهمزمان با آغاز نیمسال تحصیلی و چهلم جاویدنامان دی، موج دوم خیزش از دانشگاهها برخاست: تحصن در دانشگاه ملی ایران (بهشتی)، بستن خیابان در امیرکبیر و تجمع در شریف که با یورش بسیج روبهرو شد. دانشجویان در تهران، مشهد، اصفهان و یزد فریاد زدند «مرگ بر ستمگر» و نام شاهزاده رضا پهلوی را سر دادند.
دوران معاصردر نخستین ساعات جنگ ۲۰۲۶، آمریکا و اسرائیل نزدیک به ۹۰۰ حمله در دوازده ساعت انجام دادند و خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در حملهٔ هوایی به مقر زیرزمینیاش در تهران کشته شد؛ حکومت یک روز بعد مرگ او را تأیید کرد. در اصفهان، کرج و کرمانشاه مردم به خیابان آمدند و شادی کردند و در دهلران مجسمهٔ او را پایین کشیدند.
دوران معاصرمجلس خبرگان زیر فشار مستند فرماندهان سپاه — و بهرغم وصیت پدرش که بنا بر گزارشها با جانشینی او مخالف بود — مجتبی خامنهای را با ۵۹ رأی از ۸۸ به رهبری گماشت؛ جانشینی موروثیای که همان شب پاسخ مردم را گرفت: «مرگ بر مجتبی» از پشتبامها و پنجرهها. او از آن روز هرگز در انظار عمومی دیده نشده است.
دوران معاصرشاهزاده رضا پهلوی با صدور فرمانی «کمیتهٔ تدوین آییننامهٔ عدالت انتقالی» را به ریاست شیرین عبادی، برندهٔ نوبل صلح، و با عضویت ایرج مصداقی، لیلا بهمنی و افشین علیان بنیان گذاشت. مأموریت کمیته، تدوین سازوکار دادگاه ویژهٔ رسیدگی به جنایتهای جمهوری اسلامی و کمیسیون حقیقتیاب برای مستندسازی سرکوب پس از ۱۳۵۷ است.
دوران معاصر